Litosfer / Taş Küre

Photo by Pixabay on Pexels.com

Dünyanın özellikleri saymakla bitmeyecek kadar fazladır. İçerisinde bulundurduğu güzelliklerin haricinde muhteşem bir altyapıya da sahiplik yapmaktadır. Önceki hafta hatırlayacağınız üzere biyosfer (canlı küre) konusunu işlemiştik. Bugün ise konunun devamı niteliğinde olan bir katmandan bahsedeceğiz. Litosfer (taş küre). Dilersek başlayalım.

Litosfer, nam-ı diğer taşküre kısaca canlıların üzerinde yaşadığı kara parçasına denmektedir. Adını ve araştırmalarında bu kavramı sıkça yer eden Joseph Barrel litosferi dünyanın en dış katmanı olarak tanımlamıştır.  Dünyanın katmanlarını kısaca hatırlamak gerekirse en içten dışa doğru iç çekirdek, dış çekirdek, manto, üst manto ve yerkabuğu bulunmaktadır. Üst manto ve kabuk arasında eriyik ve mantoya göre daha az akışkan olan astenosfer katmanı bulunur. Litosfer, bu astenosfer tabakasının hemen altından başlayarak yer kabuğunun en üst noktası arasında kalan yerdir.

Litosferde iki farklı çeşit vardır. Bunların ilki kabuk dediğimiz karasal litosferdir. Karasal litosferin kalınlığı 40-280 km arasında değişiklik göstermektedir. İkincisi ise okyanus litosferidir. Okyanus litosferi astenosfer ile okyanus tabanının en üst noktası arasında kalan kısma denmektedir. Kalınlığı ise 50-140 km arasında değişiklik göstermektedir. (Okyanuslarda bulunan sular hidrosfer katmanına girmektedir. Yani litosfer denilince sadece kara parçalarından bahsedilmektedir.) Karasal litosferi biraz daha açmak istersek şöyle tanımlayabiliriz. Dünyada kıtalar mevcuttur. Bu kıtalar ise belli levhalara ayrılmıştır. (Deprem doğal afetinden hatırlayacağınız üzere levha hareketleri depremlere ve çatlaklara neden olmaktadır. Bu deprem denizin dibinde yani okyanus litosferinde hem de yeryüzünde yani karasal litosferde meydana gelmektedir.) İşte bu kara levhaların hepsi karasal litosferin içine girmektedir. Asya, Avrupa, Afrika, Amerika ve Güney Amerika, Avustralya kıtaları buna örnek olarak verilebilir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s