DOĞAL AFETLER

Photo by Pixabay on Pexels.com

Dünyanın varoluşundan beri süregelen ve dünyanın ekolojisi içerisinde meydana gelen bir takım doğal afet olayları oluşmaktadır. Ardından da anlaşılacağı gibi doğal afetler hem doğal yollarla yani jeolojik, jeomorfolojik veya meteorolojik özelliklerden meydana gelmekte hem de beşerî faktörler sonucu doğal afetler yaşanmaktadır. Doğal afetler bazı zamanlarda kısa süreli olmakla beraber uzun süreli doğal afetlerde meydana gelebilmektedir. Bu afetler yılda milyonlarca can kayıplarına sebep olabilirler. Bazıların etkileri küçük çaplı olabilir ama büyük çaplı doğal afetlerde oluşabilmektedir. Doğal afetleri kısaca özetleyecek olursak;

  1. Doğal afetlerin en bilindik doğal afet olayı depremdir. Depremler gezegenimizin yani Dünya’mızın yer kabuğunda yani taş küresi dediğimiz tabakada oluşan kısa ya da uzun süreli sarsıntılardır. Bu sarsıntılar taş kürede basınçtan kaynaklı olarak fay hatlarının kırılarak ortaya çıkan sismik dalgalardır. Bu sismik dalgalar taş kürede yayılarak hareket ederek deprem oluşumunu sağlar.
  • 2. Bazen depremlerinde etkisi ya da kendiliğinden de oluşabilen heyelanlar ve toprak kaymaları daha çok eğimli yamaçlarda meydana gelmektedir. Bu iki kavram genelde karıştırılabilir. Heyelanlar taşların ya da yeryüzündeki tabakanın eğimli yamaçlarda aşağı doğru kaymasına denmektedir. Toprak kaymaları ise suya tamamen doymuş olan toprağın eğimli bir yamaç sayesinde olduğu yere tutunamayarak aşağı yani yamacın dibine doğru kaymasına denmektedir. Toprak kaymasının bir başka çeşidi ise çamur akıntılarıdır. Çamur akıntıları sağanak yağışlar sonucunda suya oldukça fazla doymuş ve sulu bir hal almış toprağın çamur haline gelerek akıp gitmesi olayıdır. Heyelanlar ya da toprak kaymaları beşerî sebeplerden kaynaklı da meydana gelebilmektedir. Bunlar; orman arazilerinin tahrip edilmesi veya yok olması örnektir, yollar, tüneller ve barajlar yapılması heyelan riskini artırır.
Photo by Ian Turnell on Pexels.com
  • 3. Taş kaymaları dediğimiz doğal afet olayı dik yamaç dediğimiz taşların ana kayasından parçalanıp koparak yamaçtan aşağı doğru düşmesidir. Taşların ana kayadan parçalanmasının asıl sebebi bitki örtüsünden kaynaklanmaktadır. Bitki örtüsü ne kadar az ise kaya parçalanmaları o kadar fazla olur. Çünkü bitki örtüsü örneğin ağaçlar ya da ufak bitkiler toprağı ya da taşı kökleri ile bir arada tutarak parçalanmasını ya da kaymasını önler.
  • 4. Doğal afetlerin bir başka ve hemen hemen hepimizin haberlerde ya da bizzat yaşadığımız sel ve taşkınlardır. Seller, daha çok sağanak yağmurların ya da kar erimeleri sonucunda oluşan doğal afetlerdir. Taşkınlar ise akarsu yataklarının gereğinden fazla su taşıması sebebiyle su, akarsu yatağından geniş alanlara yayılmasına denmektedir.
  • 5. Çığ olayları kar yağışıyla alakalı bir konudur. Çığlar genellikle dağ tepelerinde meydana gelmektedir. Dağ tepelerinin yüksek olması ve yüksek yerlerin alt kesimlerden daha fazla kar yağışı alması sebebiyle engebeli arazi ve bitki örtüsünün yani ormanlık alanın az olduğu yerlerde görülür.
Photo by Pixabay on Pexels.com
  • 6. Doğal afetlerin sonuncusu orman yangınlarıdır. Orman yangınları hem beşerî hem de doğal olaylar etkili olmaktadır. Beşerî faktörlerden kaynaklanan orman yangınları kamp ateşi, yol kenarlarına atılan sigara izmaritleri, kibritler veya yanlışlıkla yakılan ateşlerden kaynaklı oluşabilir. Doğal sebepleri ise havanın çok sıcak olması yani güneş ışınlarının Dünya’nın yeryüzünü aşırı derecede ısındırması sonucu meydana gelen yangınlardır.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s