KARADELİK NEDİR

Resim Gerd Altmann tarafından Pixabay‘a yüklendi

Karadelikler herkesin aşina olduğu üzere görüntüsel olarak uzayda siyah renkte her şeyi içine çekebilen oluşumlardır. Karadeliğin oluşumunu anlatmak için yıldızın doğumunu bilmek gerekir. Yıldızların doğumu nebulalarda yani daha önce patlamış yıldız veya gezegen tozlarının yoğunluklarının birleşmesiyle oluşmaktadır. Bu yoğunlukların içinde hidrojen ve hidrojen atom numarasından küçük elementler bulunur. Yıldız oluştuğunda ise kendi yeryüzünü bir arada tutabilecek kütle çekimi vardır. Yıldızın hidrojen ve hidrojenden küçük atom numarasına sahip atom parçacıkları tepkimeye girerek bir füzyon reaksiyonu oluştururlar. Oluşan bu füzyon reaksiyonu kendini dışarıya doğru atmak isterken yıldızın yerçekimi yani kütle çekimi buna engel olur ve sabit bir dengede durmayı başarırlar. Oluşan bu füzyon reaksiyonu çok fazla tepkime halinde kalamayacağı için bir zaman sonra reaksiyon yoğunluğundaki etkisini kaybeder bu da dengenin bozulmasına ve yıldızın giderek kendi kütle çekimine yenik düşmesini sebep olur. Yıldız kendi kütle çekimine yenik düştüğünde ise yıldız kendi içine çöker ve daha önceki blog yazımızda bahsettiğim süpernova, nova veya beyaz cüce ışımaları görülür. Eğer yıldızın kütlesi güneşin onlarca, yüzlerce hatta binlerce katı olduğu takdirde süpernovadan sonra karadelik oluşur. Karadeliğin bir diğer oluşumu ise iki yıldızın birbirlerine çarparak oluşabilen karadeliklerdir.

Resim David Mark tarafından Pixabay‘a yüklendi

Karadelik oluştuğu zaman etrafında olay ufkuda oluşur. Karadeliğin kütle çekimi o kadar güçlüdür ki uzay-zamanını dahi bükebilir. Bununla beraber uzayda olan ışığı bile olay ufkunda büker. Karadelik bünyesinde bulundurduğu kütle çekimini kullanarak diğer gezegenleri, yıldızları, nesneleri hatta tüm galaksiyi olay ufkundan geçirebilir ve yutabilir böylece kendi kütlesini artırmakla beraber hacmini de artırmaktadır.

Karadeliklerin siyah renkte olmasının nedeni ise karadeliğin kütle çekimiyle alakalı bir konudur. Daha öncede anlattığım gibi kütle çekiminin yoğunluğu o kadar güçlüdür ki karadeliğin içinden çıkmaya çalışan ışığı bile yine kendine çeker bu yüzdende ışık dışarıya kendini gösteremez veya yansıyamaz. Karadeliğin siyah renk görülmesinin sebebi de budur.

Karadelikler her geçen yıl kütlelerini artırmaya devam ederken yok olmaları da olanaklıdır. Bunun oluşması karadeliğin oluştuktan milyonlarca veya milyarlarca yıl sonra buharlaşarak yok olabilmektedir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s